Bij een nokrenovatie is dit de keuze die het meest uitmaakt voor hoe lang het goed blijft, en tegelijk de keuze waar het minst over gesproken wordt. Op de offerte staat vaak alleen nok herstellen.
Ik werk vrijwel altijd droog, en dat is niet omdat het nieuw is maar omdat de redenen goed zijn.
Waarom specie het opgeeft
Het beweegt niet mee. Een dakvlak zet uit en krimpt met de temperatuur, en de nok zit precies waar twee vlakken tegen elkaar werken. Specie is een hard, star materiaal en kan die beweging niet volgen.
Het staat vol in weer en wind. Hoog op het dak is er geen enkele bescherming. Vorst, hitte, slagregen: specie krijgt daar het maximum.
Wortels helpen niet. Mos en plantengroei tussen de vorsten dringen in de mortel en versnellen het verkruimelen.
Het sluit de ventilatie af. Een nok volledig in specie gezet, sluit de bovenkant van de luchtstroom die het dak droog houdt. Zie
isoleren en ventileren.
“Specie is een star materiaal op de plek waar een dak het meest beweegt. Dat kon nooit lang goed gaan.”
Fouad, eigenaar Astrodak Service
Hoe droog verwerken werkt
Op de nokbalk of nokplank komt een geventileerde nokvorstrol: een zelfklevende strook met een geribbelde of geplisseerde rand die de golf van de pan volgt en zich daaraan aanpast. Daarop worden de nokvorsten met schroeven of klemmen vastgezet, elk afzonderlijk.
Het resultaat: elke vorst kan onafhankelijk een beetje bewegen, de rand sluit tegen de pannen aan zonder star te zijn, en tussen de ribbels blijft lucht door kunnen. Precies de drie dingen die specie niet levert.
Droog
beweegt mee
laat lucht door
Twijfelt u over de juiste aanpak?
Ik kijk liever eerst zelf naar een dak dan dat ik op afstand een oplossing verzin. Tijdens de gratis inspectie krijgt u te horen wat er écht nodig is, ook als dat minder is dan u dacht.
Waar u op moet letten
De rol moet bij uw pan passen. Er zijn verschillende profielen voor holle pannen, vlakke pannen en bijzondere vormen. Een universele rol op een diepe golf sluit niet goed.
De kleur. Rollen zijn er in kleuren die bij de pan passen. Een zwarte rol onder rode vorsten valt op vanaf de straat.
De bevestiging van de vorsten. Elke vorst hoort vast te zitten, niet alleen de eerste en de laatste. Klemmen of schroeven per stuk.
De eindvorst. Het uiteinde van de nok is het meest belaste punt en vraagt een eigen oplossing. Zie
eindvorst en hoekkeper.
Is specie nooit meer goed?
Bij een monument of in beschermd gebied kan specie voorgeschreven zijn omdat het beeld moet blijven zoals het was. Dat is een legitieme reden en dan doen we het zo, met een goede mortel en met de wetenschap dat het over een paar decennia opnieuw aan de beurt is.
Ook bij een reparatie van een paar losse vorsten op een dak dat verder in specie staat en nog een aantal jaren meegaat, is bijzetten met mortel soms de praktische keuze. Maar bij een nok die helemaal opnieuw gaat, kiezen we droog.
Wat het praktisch betekent
Bij vorst kan er geen specie gezet worden, dus een nok in specie is een klus die in de winter doorschuift. Droog verwerken kan het hele jaar, ook als het koud is, mits het droog en niet te hard waait. Dat is een reëel voordeel bij een nok die niet kan wachten.
Waarom elke vorst afzonderlijk vast hoort te zitten
Bij een droog verwerkte nok worden de vorsten met klemmen of schroeven per stuk bevestigd. Dat lijkt overdreven en het is precies wat de nok windvast maakt. Een rij vorsten waarvan alleen de eerste en de laatste vastzitten, houdt bij zware wind niet.
Vraag daar dus naar, want het is aan een opgeleverde nok niet meer te zien. Een nok die er netjes bij ligt en waarvan de helft van de vorsten niet is vastgezet, is een nok die één storm van een probleem af staat. Zie
losse nokvorsten.
Veelgestelde vragen over nokvorsten
