De nok is de bovenste lijn van uw dak en de plek waar twee dakvlakken op elkaar komen. Bij een traditioneel dak zijn de nokvorsten daar in specie gezet: een mortelbed dat de vorst op zijn plek houdt en de opening dicht maakt.
Specie boven op een dak staat het hele jaar in weer en wind, met vorst, hitte en beweging in het dakvlak. Na twintig tot veertig jaar is die specie verkruimeld, en dan is de nok geen afsluiting meer.
Waaraan u het herkent
Vocht op zolder langs de bovenrand. Een spoor of kringen op het beschot vlak onder de nok, over een grotere lengte. Dat is anders dan één punt bij een schoorsteen.
Gruis en specie in de goot. Brokjes mortel die van de nok naar beneden zijn gekomen. Dit is het duidelijkste signaal en u kunt het van de grond zien.
Vorsten die niet in één lijn liggen. Verschoven of iets gekantelde vorsten betekenen dat de specie eronder is weggevallen. Zie
losse nokvorsten.
Erger bij wind en sneeuw. Onder een losse vorst wordt water en poedersneeuw omhoog geduwd. Vandaar dat het bij storm en na sneeuw het ergst is. Zie
lekkage bij slagregen.
“Als er specie in uw goot ligt, is de nok aan het woord. Dat is de enige waarschuwing die u krijgt.”
Fouad, eigenaar Astrodak Service
Waarom de nok als eerste gaat
Twee redenen. De eerste is blootstelling: hoger op het dak is er geen enkele bescherming en de wind grijpt daar het hardst aan. De tweede is beweging: een dakvlak zet uit en krimpt met de temperatuur, en de nok zit precies op de plek waar twee vlakken tegen elkaar werken.
Specie kan die beweging niet volgen. Het is een hard, star materiaal tussen twee delen die bewegen, en dan komt het onvermijdelijk los. Dat is geen slecht werk van toen, dat is de aard van de constructie.
Twijfelt u over de juiste aanpak?
Ik kijk liever eerst zelf naar een dak dan dat ik op afstand een oplossing verzin. Tijdens de gratis inspectie krijgt u te horen wat er écht nodig is, ook als dat minder is dan u dacht.
Wat een nokrenovatie inhoudt
De vorsten gaan eraf, de oude specie eruit, en er komt een nieuwe afwerking op. Doorgaans werken wij daarbij met een geventileerde nokvorstrol: een zelfklevende strook met een geribbelde vorm die de golf van de pan volgt, waarop de vorsten met schroeven of klemmen worden vastgezet.
Wanneer u het combineert
De nok is een van de klussen waarvoor iemand hoog op het dak moet komen, en die opbouw is een aanzienlijk deel van de kosten. Staat er toch een steiger voor een pannenvervanging, een schoorsteenklus of loodwerk, dan is dit het moment.
Waarom een nokspoor over de hele lengte loopt
Bij een lek bij de schoorsteen ziet u één kring. Bij een nok die niet meer sluit, ziet u een spoor dat over een grotere lengte loopt, want water komt op meerdere plekken onder de vorsten door en verspreidt zich langs de nokbalk.
Dat onderscheid is bruikbaar: een lang, min of meer horizontaal spoor vlak onder de bovenrand wijst op de nok, een enkele kring wijst op een detail. Met dat gegeven weet u vooraf al of het gesprek over een nokrenovatie gaat of over een reparatie.
Veelgestelde vragen over de nok
